GAZTETXEAREN BOST ETAPAK

1.ETAPA

Lehenbiziko urte t`erdian ekimen ugari burutu ziren, egunero ihardueraren bat eman zelarik: kontzertuak, erakusketak, hitzaldiak, etab... Hauetaz gain beste era bateko ekintzak ere egin ziren, adibidez: 88.eko abuztuan, Gaztexean, 1. Jai Alternatiboak antolatu ziren arrakasta izugarriarekin; "anti-gabonak" egin ziren; Gaztetxearen "aste ateo"ak partaidetza haundia izan zuen; material mordoa atera zen; Herrera-ra martxarako autobus bat antolatu zen Gaztetxeko jendearekin... Baina bolada txarrak ere izan ziren hasierako urte haietan. Gasteizko Alde Zaharrean (E.H. osoan bezalaxe) larria zen heroinaren arazoa, batez ere gazteariaren artean: - "Jako"ari lotuta zeuden gazteen askatasunaren ezeztatzea, gaixotzea eta batzuetan heriotza. - Kaleetan poliziaren kontrol zorrotzagoa eta era berean herri mugimenduan murgiltzen zen jendearen aurkako errepresio bortitza. - Kaleko giro kaxkarra: lagunen arteko lapurretak, elkartasun eza, ... Gaztetxeko asanbladetan hainbat eztabaidatu ostean heroinaren trafikoa eta kontsumoa arazo pertsonala ez ezik, gizartean gero eta mingarriagoa zen arazoa zela ondorioztatu zuten, haatik, arazo honen aurrean zerbait egitea erabaki zuten auzo elkartearekin batera, Alde Zaharreko Drogen Trafikoaren Aurkako Koordinakundean. Lan nekezaren ondoren eta trafikanteengandik makina bat mehatxu jasota, egoerak hoberantz egitea lortu zen, auzokide askok begi onez begiratu zutelarik Gaztetxea orduan, bertako kideak ekintza hauen bultzatzaile bakarrenetarikoak izan baitziren.

2.ETAPA

Hau izan da gutxi gora behera Gaztetxeak bizitako lau etapetatik lehenenbizikoa. Lehen etapa aberats honetan jendearen arteko erlazioa oso ona izan bazen, denborak aurrera egin ahala okerrera jo zuen: hasierako asanbladak nahiko konfliktiboak izan ziren, aurreko prozesuan parte hartu ez zuen hainbat pertsona bildu baitzen Gaztetxean eta ikuspegi askoz kaotiko eta indibidualistagoa baitzeukaten. Gaztetxeari buruzko ikuspegi ezberdinak azaleratu ziren orduan: etxe okupatua ala kolektiboentzako lokala (Gaztetxea bitartekotzat ala helburu) atxikimendu politikoaren araberako "familia"-k, lan intelektuala eta eskulanaren aldekoen arteko tirabirak. Hala ere, giza arloan, kulturalean nahiz politikoan egin zen lana etengabekoa izan zen. Azkenean, kideen arteko zatiketa gero eta nabarmenagoa izaki apurketa bat eman zen, hogeitahamar pertsona edo, Gaztetxetik joan zirelarik.

3.ETAPA

Era honetan, egoera lasaitu zenerarte bi urte pasa ziren eta orduan hirugarren etapa hasi, trantsiziozkoa: Bi urte lehenago aldegindako zenbait pertsona bueltatu ziren eta jende berriarekin lan eta esfortzu handia egin zuten, jende zaharrenak gazteenari Gaztetxearen antolamenduaren eta beste hainbat konturen berri eman behar zion, eta hori egunez egun egin beharreko lana zen. Garai honetan (7. Urtemuga bete baino lehenago), Udaletxearekin zenbait kontaktu eta bilera egon ziren, Udaletxeak zeuzkan asmoei buruz hitz egiteko. Gaztetxea dagoen tokian aparkaleku bat eraiki nahi zuten eta honetarako etxea bota. Gaztetxea kokatzeko beste toki bat eskeini zuten, Korreria kalean eta Gazte Asanbladak barne eztabaida luzeak izan zituen, bi jarrera nabarmenduz: batetik, muinoan azken muturreraino eusteko prest zegoen jendearena, eta bestetik, Udaletxeak handik botatzeko medio guztiak eskura zituela eta nahi izanez gero botako zituztela pentsatzen zutenena. Azken ideia hau izan zen nagusi eta beste lokal bat lortzeko akordio horretara ailegatu ziren Udaletxearekin, baina akordioa adosturik zirudienean inguru hartako auzokideen kexak eta oposaketak hasi ziren. Interes politikoak ere tartekatzen omen ziren, Unidad Alavesa-rekin erlazionaturiko jendea izan omen baitzen oztopo gehien jarri zuena. Hau dela eta Jose Ángel Cuerda alkateak, Alde Zaharrean beste toki bat bilatuko zuela adierazi zuen, baina gauzak bere horretan geratu ziren. Dena dela, Udaletxearekin izandako kontaktu hauei esker, Gaztetxea sortu zenetik izandako lehenengoetako aldarrikapen bati erantzunez ura jarri zuten (ordurarte, ondoko plazako iturritik mangera baten laguntzaz kupel haundi bat betetzen zuten).

4.ETAPA

Laugarren etapa etorri zen gero, 1994.urte inguruan, belaunaldi berri baten sarrerarekin. Udaletxearekin pixka bat ahazturik eta eguneroko dinamikak alde batera utzi gabe (kontzertuak, esposaketak, jaialdiak, antzerkiak, …) beste arlo batzuk jorratzeari ekin zioten kementsu. Presoen borrokak garranzi haundia hartu zuen garai honetan zenbait asteburutan hiriaren erdialdera jeitsi zirelarik presoz mozorrotuta, Gasteizko zein Arabako presoen argazkiak gorputzean pegaturik zituztela, batzuk kalean geldi-geldirik, besteak presoen egoeraren berri ematen zuten panfletoak banatzen. Beste batzutan, kate haundi batez loturik eta aurretik azaldutako mozorroekin jantzita, hirian zehar ibili ziren, harridura aurpegiak sortaraziz. 95.eko abenduan, herri ekimenak, euskal presoak euskal herriratzeko Euskal Herrian zehar antolaturiko gose greba ibiltariaren barnean, 97.eko Irailaren 13tik 20ra Gazte Asanbladako hamaika lagunek 92. txanda osatu zuten. Egun hauetan zehar antzerkia, malabareak, piano kontzertua, gizarte etxe ezberdinen zein Udaletxearen aurrean kontzentrazioak, filmeak, preso ohiekin zein senideekin hitzaldiak, Hala Bedi irratian elkarrizketak eta irratsaio berezi bat,… ere egin zituzten. Aste hartako leloa "Euskal Presoak Euskal Gaztetxeetara" izan zen. Presoen aldarrikapenei jarraipena emateko "Euskal Gaztetxeak Preso Politikoengana" deituriko ekimena ere eraman zuten aurrera, Gaztetxeak espetxeetara "sartzea" helburu zutelarik (funtzionamendua, filosofia, historia, lan ildoak, …).

5.ETAPA

1999.urtea zen, Jose Angel Cuerdak, alkatetzea utzi eta PP-ko Alfonso Alonsok hartu zuen udal gobernuaren agintea. Alkate berri honek, hasiera-hasieratik Gaztetxea botatzeko asmoak argi utzi zituen , bere lehenengo arrazoia"lo tiro poque no e gusta" esaldi famatua izanik,momentu honetatik aurrera, astakeriak bata bestearen atzetik botatzen hasi zen:turistentzako dorre erraldoia, lurrazpiko aparkalekua...

Egoera honi aurre egiteko, iratxoak Euskal Herriko baso eta mendietatik etorri ziren gaztetxea defendatzera eta hiriko bazterrak okupatu zituzten.Honekin batera, gaztetxeak (gaztetxearen alde, aniztasunaren alde okupemos la calle)l elopean kanpaina luze bat jarri zuen martxan.Lan gogor honek bere fruitua eman zituen eta  2002ko Martxoaren 23-an 10000 pertsona batu zituen manifestaldi batean.(Gasteizen gogoratzen den jendetsuenetarikoa).

Udaletxeko putreak aldendu ostean , lasaitasun epe labur bat bizi izan genuen, baina laister hasi ginen P.E.R.I.-arenmehatsu ohiuak entzuten, berriro ere muinoko etxea arriskuan geratuz eta beste behin ere , udaletxeko putreak pitokeriak esaten jarraitu zuten:"No aporta nada a la cultura" edota "la culpa de todo es del gaztetxe".Gaztetxeak hiritarren babesa duela erakusteko jai giroan jantzitako eguna antolatu zuen , Gaztexe Eguna alegia, alde zaharra 15000 pertsona baino gehiagoz okupatuz, horrela,politikari guztiak isilarazi genituen,baina mehatsuak ez du alde egin.

Nolabait esateko, Gasteizko Gaztetxeak gizarte etxe baten funtzioak bete nahi ditu, Euskal Herritik kanpo "Centro Social" deritzenen antzera. Bere inguruko gizarteak dituen arazoekin kezkaturik dagoen lagun kuadrila gara, giza lan horretan murgiltzeko konpromezua hartu dugunak, beti ere, gazteriaren ikuspuntutik baina hain gazte ez direnen ekarpen eta iritziak ere kontutan hartuz. Gure ustez, Udaletxeak eta instituzioek orokorrean eskeintzen dituzten aukerak ez dira moldatzen gazteriak dituen beharretara, ez dira batere errealak. Ez dituzte gauzak gazteriak nahi dituen bezala egiten eta lantzen uzten, eta antolatzen dutena beraien gogo eta interesetara moldatzen dute. Gizarte-etxeetan eskaintzen dituztenek (ikastaroak, aktibitateak) beraiek ezarritako ildo batzuk jarraitzen dituzte: dena dago goitik behera programaturik eta gazteok ezin dezakegu nahi duguna aukeratu, ez dute kontutan hartzen gazteon iritzia. Estamentu ofizialen eskaintzetatik kanpo geratzen diren kezka horiek guztiak lantzeko espazio baten beharra dago eta gune horiek gazteen gogora nahi ditugu, gure kontura antolatzeko aukera, inork egin behar duguna esan gabe, inoren agindua jarraitu gabe, azken finean gu geu izatea. Hori posible izateko gauzak gure kabuz egitea da ikusten dugun irtenbidea eta hori Gaztetxean lortu dugu. Hau litzateke autogestioa, gauzak gure kabuz egitea, independentzia osoaz. Askatasunean garatu nahi dugu gure burua, inoren menpe egon gabe, "azken finean, sistema injustu honek markatzen dituen baloreetatik kanpo lan egitea eta bizitzea, gure helburuetako bat sistemaren aldaketa dela ahaztu gabe.